Elektryk z aukcji USA – jak stres placowy niszczy baterię i zmienia opłacalność importu

Ile trwa transport auta z USA do Polski? Odpowiedź, którą znajdzie się w sieci, waha się od dwóch tygodni do trzech miesięcy — i obie skrajności bywają prawdziwe. Rozbieżność nie bierze się z niewiedzy piszących, lecz z tego, że mierzą różne rzeczy. Jedni podają czas samego rejsu, inni całą drogę od placu aukcji pod dom kupującego.

Realny, pełny czas od wygranej licytacji do auta stojącego przed domem to standardowo siedem do dziesięciu tygodni. Ten tekst rozkłada go na etapy, pokazuje, gdzie mija najwięcej czasu (nie tam, gdzie większość zakłada), i wyjaśnia, co potrafi przyspieszyć albo wydłużyć każdy z nich.

Trzy różne liczby — dlaczego w sieci nie ma zgody

Rozbieżne dane w sieci to skutek mieszania trzech różnych pojęć. Warto je rozdzielić, zanim padnie jakakolwiek konkretna liczba.

Sam rejs (czas przewozu morskiego) to okres, w którym statek płynie przez Atlantyk. Ze wschodniego wybrzeża do Rotterdamu zajmuje zwykle od dwóch do trzech tygodni — konkretnie około czternastu dni przy kontenerze dedykowanym, dwa do trzech tygodni metodą RoRo. Z zachodniego wybrzeża, przez Kanał Panamski, to trzydzieści dni i więcej.

Cały etap morski obejmuje znacznie więcej niż rejs. Doliczyć trzeba rezerwację miejsca na statku, dostarczenie auta do terminalu, przyjęcie ładunku i — najczęściej niedoceniany element — oczekiwanie na wypłynięcie. To razem daje pięć do sześciu tygodni.

Cała droga (door-to-door) to etap morski plus transport lądowy w USA, odprawa celna w Europie i dostawa lawetą do Polski. Siedem do dziesięciu tygodni.

Kluczowe nieporozumienie polega na utożsamianiu czasu rejsu z czasem dostawy. Branża logistyczna rozdziela te pojęcia od zawsze, ale w potocznych rozmowach zlewają się w jedno — stąd rozczarowania kupujących, którzy usłyszeli „dwa tygodnie przez ocean” i spodziewali się auta po dwóch tygodniach od licytacji.

Etap lądowy w USA — od placu do portu

Pierwszy odcinek zaczyna się po opłaceniu pojazdu. Auto stoi na placu aukcji, często setki kilometrów od portu, i musi tam dojechać lawetą.

Czas zależy przede wszystkim od odległości. Pojazd z placu położonego blisko portu eksportowego jedzie kilkanaście kilometrów i trafia do terminalu w ciągu kilku dni. Egzemplarz z głębi kontynentu — na przykład z Chicago do Newark, ponad tysiąc dwieście kilometrów — potrzebuje więcej czasu na samą trasę, a do tego dochodzi oczekiwanie na skompletowanie ładunku przez przewoźnika.

Standardowo etap lądowy zajmuje jeden do dwóch tygodni. Przyspieszyć go da się głównie na etapie wyboru auta — pojazd z placu w pobliżu portu wyjścia oszczędza czas i pieniądze. Doświadczeni kupujący uwzględniają dystans do portu już przy przeglądaniu ofert, przed licytacją. Szczegóły wyboru portu i metody frachtu omawia osobny tekst o transporcie auta z USA.

Etap morski — gdzie naprawdę mija czas

Tu kryje się największe zaskoczenie dla osób planujących import po raz pierwszy. Samo pływanie to mniejszość tego etapu.

Rezerwacja i oczekiwanie na statek. Miejsce na jednostce RoRo rezerwuje się zwykle z dwu- do czterotygodniowym wyprzedzeniem. Statki kursują według stałych rozkładów — auto, które trafiło do terminalu dzień po wypłynięciu jednostki, czeka na następną. W szczycie sezonu (od października do stycznia) rezerwacja wymaga jeszcze wcześniejszego planowania.

Przyjęcie ładunku i formalności eksportowe. Pojazd musi zostać przyjęty na terminalu, zgłoszony w amerykańskim systemie eksportowym i przygotowany do załadunku. To kilka dni.

Rejs. Ze wschodniego wybrzeża do Rotterdamu: około dwóch do trzech tygodni. To ten odcinek, o którym wszyscy mówią — i który stanowi mniej niż połowę etapu morskiego.

Wyładunek. Po zacumowaniu auto musi zostać zdjęte ze statku i przygotowane do dalszych formalności. Kolejne dni.

Razem daje to pięć do sześciu tygodni. Warto znać jeszcze jeden czynnik: przeładunek (transshipment). Jeśli trasa nie jest bezpośrednia i auto musi zostać przeniesione na inny statek w porcie pośrednim, dochodzi od pięciu do czternastu dni. Połączenia bezpośrednie ze wschodniego wybrzeża do Rotterdamu są standardem, ale przy rzadszych trasach warto o to zapytać.

Wybór między RoRo a kontenerem wpływa na czas w sposób mniej oczywisty, niż się wydaje. RoRo ma częstsze odjazdy, ale dłuższe procedury załadunku i wyładunku. Kontener dedykowany płynie szybciej (około czternastu dni ze wschodu), ale kontener dzielony wymaga konsolidacji — czekania, aż uzbiera się komplet pojazdów. Ten drugi wariant potrafi rozciągnąć etap morski do sześciu tygodni.

Odprawa celna w Holandii

Po wyładunku w Rotterdamie (rzadziej w Vlissingen, Bremerhaven czy Antwerpii) auto przechodzi odprawę celną. To moment, w którym staje się produktem wspólnotowym — po opłaceniu cła unijnego i holenderskiego podatku VAT może swobodnie poruszać się po całej Unii.

Standardowo odprawa zajmuje od pięciu do dziesięciu dni roboczych. Czas zależy od kompletności dokumentów, obłożenia terminalu i tego, czy pojazd nie trafił na kontrolę. Losowa inspekcja albo braki w papierach dokładają od dwóch do pięciu dni.

Największym pojedynczym czynnikiem opóźnienia na tym etapie są dokumenty. Kompletny, prawidłowo przygotowany zestaw — tytuł własności, faktura zakupu, zgłoszenie eksportowe — przechodzi odprawę bez zakłóceń. Brakujący albo niezgodny papier zatrzymuje auto na terminalu, gdzie zaczynają biec opłaty za przechowanie. Szczegóły procedury holenderskiej opisuje osobny tekst o odprawie celnej aut z USA w Holandii.

Laweta do Polski

Ostatni odcinek transportu jest najkrótszy i najbardziej przewidywalny. Po odprawie auto jedzie lawetą z portu europejskiego pod wskazany adres — to już przewóz wewnątrz Unii, bez kolejnych formalności celnych.

Przejazd z Rotterdamu do Polski zajmuje jeden do dwóch dni. Do zachodniej części kraju bliżej, do wschodniej dalej, ale różnica liczona jest w godzinach, nie w tygodniach. Realnie rozstrzyga o niej termin skompletowania ładunku przez przewoźnika — laweta zabiera zwykle kilka aut naraz, więc auto może poczekać dzień lub dwa na kompanów podróży.

Alternatywą jest samodzielny odbiór z portu w Holandii. To możliwe, ale wymaga wyjazdu i prowadzenia pojazdu, którego stanu technicznego kupujący jeszcze dobrze nie zna — szczególnie ryzykowne przy autach po szkodzie. Dostawa lawetą pod adres jest wygodniejsza i bezpieczniejsza.

Sezonowość — kiedy trwa dłużej

Pora roku wpływa na terminy bardziej, niż większość zakłada. Dwa okresy wymagają szczególnego uwzględnienia w planach.

Zima (listopad–marzec) to sezon sztormów na Atlantyku. Statki zwalniają albo zmieniają trasy, żeby ominąć niepogodę. Standardowo dokłada to jeden do dwóch tygodni do całego procesu. Do tego dochodzi trudniejsza logistyka lądowa w USA — śnieżyce potrafią zablokować transport z placu do portu.

Szczyt sezonu (październik–styczeń) oznacza większy popyt na miejsca na statkach. Rezerwacja wymaga wcześniejszego planowania, a terminy bywają odleglejsze. Kto planuje import w tym okresie, powinien zacząć wcześniej.

Lato przynosi z kolei zwiększony ruch w portach europejskich. Kolejki na terminalach i przy odprawie wydłużają się, choć zwykle o dni, nie tygodnie.

Najbardziej przewidywalne okresy to wiosna i wczesna jesień — spokojny Atlantyk, umiarkowany ruch, terminy zbliżone do standardowych.

Co przyspiesza, co spowalnia

Zebrane razem, czynniki wpływające na czas rozkładają się następująco.

Przyspiesza:

• Wybór auta z placu blisko portu eksportowego (oszczędność na etapie lądowym)
• Port wschodniego wybrzeża zamiast zachodniego (różnica rzędu dwóch tygodni na samym rejsie)
• Połączenie bezpośrednie, bez przeładunku (oszczędność do dwóch tygodni)
• Kontener dedykowany zamiast dzielonego (brak czekania na konsolidację)
• Kompletne dokumenty przygotowane z wyprzedzeniem (płynna odprawa)
• Planowanie poza szczytem sezonu i poza zimą

Spowalnia:

• Plac w głębi kontynentu, daleko od portu
• Zachodnie wybrzeże i trasa przez Kanał Panamski
• Przeładunek w porcie pośrednim
• Kontener dzielony wymagający konsolidacji
• Braki albo niezgodności w dokumentach
• Zima i sztormy na Atlantyku
• Kontrola celna (losowa albo wynikająca z dokumentów)

Realne przykłady

Trzy typowe scenariusze pokazujące, jak rozkładają się terminy w praktyce.

Auto z placu pod Newark, RoRo, wiosna. Etap lądowy: cztery dni (plac blisko portu). Etap morski: pięć tygodni (rezerwacja, dwa tygodnie oczekiwania na statek, siedemnaście dni rejsu, wyładunek). Odprawa w Rotterdamie: sześć dni roboczych. Laweta do Warszawy: dwa dni. Razem: około siedmiu tygodni. Scenariusz optymalny.

Auto z placu pod Chicago, kontener dzielony, listopad. Etap lądowy: dziewięć dni (dystans plus oczekiwanie na skompletowanie lawety). Etap morski: sześć i pół tygodnia (konsolidacja kontenera, sztorm na trasie). Odprawa: osiem dni roboczych. Laweta do Krakowa: dwa dni. Razem: około dziesięciu tygodni. Zima i konsolidacja zrobiły swoje.

Auto z placu pod Los Angeles, kontener, luty. Etap lądowy: pięć dni. Etap morski: osiem tygodni (trasa przez Kanał Panamski, trzydzieści trzy dni samego rejsu). Odprawa: siedem dni roboczych. Laweta do Poznania: dwa dni. Razem: około jedenastu tygodni. Zachodnie wybrzeże kosztuje czas.

Wniosek praktyczny: różnica między najlepszym a najgorszym scenariuszem sięga czterech tygodni — i w dużej mierze rozstrzyga się przy wyborze auta, nie później.

Po dostawie — akcyza i rejestracja

Przyjazd auta pod dom nie kończy procesu. Zostają dwie formalności krajowe, których czas zależy od kupującego i od urzędu, nie od logistyki.

Akcyza ma termin czternastu dni od wprowadzenia pojazdu do kraju. Deklarację składa się elektronicznie albo w urzędzie skarbowym. Samo złożenie jest szybkie, ale wydanie zaświadczenia zajmuje urzędowi kilka dni.

Rejestracja ma termin trzydziestu dni. Po złożeniu kompletu dokumentów w wydziale komunikacji urząd wydaje pozwolenie czasowe i tablice, a dowód rejestracyjny stały przychodzi w ciągu dwóch do sześciu tygodni.

Obie formalności właściciel może załatwić samodzielnie — część firm importowych oferuje przy nich wsparcie za dodatkową opłatą. Realny czas zależy tu od tempa kupującego (jak szybko złoży dokumenty) i od obłożenia konkretnego urzędu. Przy sprawnym działaniu auto jeździ na polskich tablicach dwa do trzech tygodni po dostawie. Pełną procedurę opisuje osobny tekst o rejestracji auta z USA w Polsce.